Yaşa Takılanlara Kötü Haber

Yıllardır seslerini duyurmaya çalışan emeklilikte yaşa takılanlara Bakan Soylu'dan kötü haber geldi. Görünen o ki hükümetin gündeminde yaşa takılanlar yok…

Meydan Gazetesi'ndeki Çalışma Hayatı köşemize siz okurlarımızdan birçok soru geliyor. Bu soruları şöyle bir sınıflandırdığımızda ise en fazla sorunun ve şikâyetin genel sağlık sigortası (gelir testi) ve emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgili olduğu görülüyor. İşte bunlardan emeklilikte yaşa takılanlar için birkaç gün önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Süleyman Soylu'dan kötü bir haber geldi.

Soylu: ‘Gelir-gider dengesi bozulur’
Bakan Soylu açıklamasında ‘emeklilikte yaşa takılanların' prim ödeme gün sayısını doldurup emeklilik yaşı bekleyen kişiler olduğunu ve bu kişilerin yaş sınırı olmadan emekli edilmesi halinde SGK'nın aktüeryal denge ve gelir-gider dengesi açısından sorun yaşayacağını belirtti.

Evet, Sayın Bakan'ın söyledikleri doğru. Emeklilik koşulu olarak yaşın ortadan kaldırılması muhakkak ki bütçeyi olumsuz etkiler. Ancak emeklilikte yaşa takılanlar sorunu tüm çalışanları ilgilendiren bir durum değil ve ortada aslında kazanılmış bir hakkın kaybı söz konusu. Bu sebeple konuyu tekrar açıklamamızda fayda var.

Çalışanın hakkı elinden alındı
1999 yılında çıkartılan bir yasa ile emeklilik şartlarına ilişkin hükümler geriye doğru yürütüldü ve emeklilik yaşları sigortalılar için 3 ila 17 yıl uzadı. Bir bakıma sigortalıların emeklilik için elde ettikleri haklar ellerinden alındı.

Kısacası emeklilikte yaşa takılanlar sorunu 1999’dan önce sigortalılığı başlayanları ilgilendiriyor. Bu kişiler normalde daha erken emekli olabilecekken çıkartılan bir yasa ile hakları elinden alındı.

Şu an itibariyle bu şekilde yaklaşık 100 bin sigortalının mağdur olduğu ve emeklilik için yaş sınırına takıldıkları ifade ediliyor.

Tek seferlik bir düzenleme olmalı
Emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgili yapılması muhtemel düzenlemenin kapsamı büyük önem taşıyor. Yapılacak düzenleme 1999’dan önce işe giren herkesi kapsamalı. Böyle olursa çıkartılan yasa tek seferlik olacak ve sorun önümüzdeki yıllarda tekrar tekrar gündeme gelmeyecek.

Ayrıca yine daha önceki gündemlerde belirtildiği gibi emeklilikte yaşa takılanların emekli edilmesi halinde yaşları dolana kadar emeklilik maaşının düşük ödenmesi şeklindeki bir alternatif de kabul edilebilir değil. Yapılacak böyle bir düzenleme eşitlik ilkesine aykırı olacaktır.

Az prim ödeme seçeneği olabilir
Emeklilikte yaşa takılanların sorununu çözmek için hiç kuşkusuz en makul seçenek, 1999 öncesi işe girenleri kapsayacak şekilde yaş kuralına yönelik hak kaybının giderilmesi.

Ancak böyle bir düzenlemenin yapılamaması halinde başka alternatiflerin de değerlendirilmesi gerekiyor. Çünkü emeklilikte yaşa takılanların çalıştıkları süre zarfında başka sıkıntıları da var.

Emeklilikte yaşa takılan sigortalılar, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresini doldurup yaşı bekledikleri sürede çalışmaya devam ederlerse ücretlerinden malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primleri kesilmeye devam ediliyor.

Bu kişiler emeklilik için yeterli miktarda prim ödemiş olmalarına karşın kendilerinden hâlâ prim alınıyor. Kesilen bu primin oranı %20 ve bunun %9'unu işçi, %11'ini işveren ödüyor.

Bu sebeple emeklilikte yaşa takılanlar prim ödeme şartını sağladıkları için %20'lik primi ödememelerine yönelik bir düzenleme de yapılabilir. Yapılacak böyle bir düzenleme sigortalıların kayıt dışı çalışmasına da engel olacaktır.

Kaynak: http://www.meydangazetesi.com.tr/emeklilikte-yasa-takilanlara-kotu-haber-makale,2416.html