Uzlaşmalarda Yeni Uygulama Dönemi

Değerli okurlarımız daha önceki yazılarımızda Vergi Usul Kanunu (VUK) Tasarısı ile uzlaşma konusunda getirilen yenilikler ele alınmıştı. Bu yazımda ise tasarı henüz yasalaşmadan uygulamada uzlaşmalarda yeni döneme geçilmesi konusunu ele alacağım.

VUK Tasarısı ile vergi aslında uzlaşma istisnai haller dışında kaldırılmaktadır. Diğer bir konu ise uzlaşma komisyonlarının raporu yeniden değerlendirmek için rapor değerlendirme komisyonlarına gönderme yetkisidir.

Tasarıya göre, aşağıdaki haller dışında vergi aslında uzlaşma söz konusu olmayacaktır. ­ Uzlaşmaya konu vergide vergi hatası bulunması,­ Uzlaşmaya konu olayla ilgili aksi yönde istikrar kazanmış yargı kararları bulunması,

­ Yanılma halinin bulunması,

­ Rapor değerlendirme komisyonu mütalaasında, önerilen tarhiyata ilişkin olarak maddede belirtilen aykırılıklar bulunduğunun bildirilmesi

Bu durumlarda vergi aslında indirim yapılması mümkün olacaktır. İndirim oranına ilişkin bir düzenleme yapılmadığından indirim oranı %5­10 civarında olabileceği gibi %100 de olabilecektir.

Yani yukarıdaki hallerde vergi aslının tamamının silinmesi mümkün olabilecektir.

Vergi aslında indirimin kaldırılacak olması kanaatimce olumlu bir düzenlemedir. Nitekim bazı mükellefler için vergi aslında indirim yapılıyorken bazıları için yapılmaması vergide adalet ilkesini zedelemekte idi. Vergi aslında indirim gören haller de hata, yanılma hali gibi açık, öngörülebilir  hallerdir.

Ancak unutulmamalıdır ki, vergi aslında indirim yapılmaması yazılan vergi inceleme raporlarının yargı kararları ile diğer birçok hususun dikkatlice ele alınması ile mümkün olabilecektir. Örneğin, kayıt dışı bir gelir hakkında rapor yazılıyor iken mükelleflerin %5’lik satışlarında %80 kar marjı varsa ve diğer satışlarında kar marjı çok daha düşük iken ve kayıt dışı maliyetleri de var iken mükellefe %80 kar ettin deniyor ise vergi aslında indirim yapılıyor olabilmelidir.

Birkaç haftadır uzlaşma komisyonlarında mükelleflere, “sahte fatura kullanmaktan kaynaklı vergi inceleme raporlarına dayalı tarhiyatlar için vergi aslının tamamını ve vergi ziyaı cezalarının %25’ini alıyoruz, sahte fatura kullanma dışındaki tarhiyatlarda ise vergi aslının tamamını ve cezaların %20’sini alıyoruz” şeklinde yaklaşılmaktadır.

Aslında bu şekilde bir yaklaşım uzlaşma değildir. Bu yaklaşım VUK Tasarısına “sahte fatura kullanmaktan kaynaklı yapılan tarhiyatlarda vergi aslında indirim yapılmaz ve cezaların %25’i, diğer tarhiyatlarda ise vergi aslında indirim yapılmaksızın cezaların %20’si alınır” şeklinde bir ekleme yapılacak olur ise uzlaşma müessesi de ortadan kalkmış olur. Hem mükellefler hem de idare uzlaşma müessesesi ile uğraşmamış olur. Mükellefler de yazılan raporlara dayalı tarhiyatların hatalı olduğunu düşünüyor ise yargı yoluna başvururlar.

Nitekim, birkaç haftadır uzlaşmalarda cezalarda sahte fatura kullanımında %25, bunun dışındaki hallerde %25 alıyoruz demek uzlaşma değildir. Tek taraflı irade beyanıdır. Uzlaşma demek, iki tarafın vergi inceleme raporunu değerlendirerek ortak bir noktada buluşması demektir. Son haftalardaki bu yaklaşım muhtemeldir ki, uzlaşmanın azalması ve uzlaşamamanın artmasına neden olacaktır. Doğal olarak da Vergi Mahkemelerinin iş yükü daha fazla artacaktır.

Kaynak: http://www.thelira.com/Yazarlar/ekrem_oncu/uzlasmalarda-yeni-uygulama-donemi-3021