Ülkemizde kayıt dışı alanında Çalışma Ekonomisi anabilim dalında uzmanlarca akademik alanda  araştırmalar  yapıldığında ciltler dolusu yazı, bilimsel makale, bildiri, akademik tablolar  ve de önerilerle karşı karşıya kalınır.

Ülkemizde kayıt dışı alanında Çalışma Ekonomisi anabilim dalında uzmanlarca akademik alanda  araştırmalar  yapıldığında ciltler dolusu yazı, bilimsel makale, bildiri, akademik tablolar  ve de önerilerle karşı karşıya kalınır.

Kayıt dışılığın altında yatan gerçeklerin başında;

ü  Sosyal Güvenlik ,

ü  İş Hukuku Bilincine sahip olmamamızdan kaynaklanır.Bunun başlıca nedeni çalışma hayatını öğrenmeye hevesli olmamaktır.Ne zaman öğrenmeye ihtiyaç duyarız.İşten çıkarılınca,iş kazası yada meslek hastalığına mağdur olduğumuzda,hastalanınca,emeklilik için gerekli süreler yaklaştığında,düşük emekli aylığı ve gelirler…

İş arayanlar genel de işsiz olup  ihtiyaç sahibi ,işveren ise sermaye ve  yatırımı temsil eder.

İşçi emeğini satar(Üretime katkı sağlar)

İşçiler Mavi Yaka (Bedeni ve üretim gücü)

Beyaz Yaka (İdari ve Formenler)

Altın Yaka(Ceo ve Beyin Takımı üst yöneticiler)

İşveren işletmeleri kuran,sermayesi olan çalışanlarla akit yapan,onları işe alan,işten çıkaran kişilerdir.İşveren vekilleri de Beyaz Yakalılardan olur.Mavi Yakalıdan nadir olduğu görense de artık küreselleşen sermaye yapısında Altın Yakalılar işveren adına hareket eder.

Çalışma Ekonomisinde maliyeti belirleyen en önemli girdiler içinde işçilik giderleri yer alır ,bunun içinde yatırım sahibi girdi maliyetini düşürme adına ucuz işçiliğe yönelir.

Çalışma Hayatı Penceresinde Kayıt dışılığını Neler  Tetikler:

Çalışma Hayatında kayıt dışılığın yansıması;

a)Sosyal Güvenlik Sistemini

b)Çalışma Hayatını Düzenleyen Özel Hukuk kurallarını hiçe saymaktır.

Türkiye’de Kayıt dışılığı Belirleyen Gruplar:

Türkiye’de kayıt dışı istihdam konusunu bakıldığında, karsımıza iki ana unsur çıkar.

Ø  İşçinin kendi iradesi doğrultusunda çalışmayı gerçekleştirmesi

Ø  İşveren tarafından kayıt dışı çalıştırılmasıdır.

Sosyal Güvenlik Dünyası Üç Aşamaya Ayırır:

Ø  SGK Bildirilmeyenler(Beyan edilmeyenler),

Ø  Çalışma Günlerinin Eksik Bildirimi(Hileli Bildirim),

Ø  Gerçek Ücretlerin APHB gösterilmemesi.(Genelde elden maaş alma gibi)

Kayıt dışılığı İkinci İş Yapanlarda (Ek İş) Tetikler:

Bir başka işyerinde çalıştığı için o işyerinde kayıt altında olduğundan , ikinci ek iş yaptığında sigortasız çalışmayı tercih ederek kayıt dışılığı tetikler.

Türkiye Piyasa Kanunu Dediğimiz  Kayıtdışılık Alanında Deneme Süresinde Yaşanır:

Bu alanda yapılan araştırmalarda çalışanlar arasında en çok kabullenilen süreç deneme süresinde SGK tabi çalışmamaktır.İşveren işçiye psikolojik baskı uygulayarak en az 2 ay en fazla 6 ay kadar sigortasız çalışmaya zorluyor.Hangi amaçla olursa olsun işçi iş akdi anlaşması yapıldığı andan itibaren SGK kapsamına girmesi gerekir.



Bunun altında yatan ana neden ise,piyasa kanununu etkisinde olan işverenler, işçinin bilinçli olmamasından yararlanarak bu metoda başvuruyor.Kısmi zamanlı çalışmalarda genel de öğrenci ,emekli ,ev kadınları çalışmaya zorlanarak kayıt dışılık tetikleniyor.Yabancı işçiler ,işsizlik maaşı alıp da bu sürede çalışanlar , işten ayrılıp 100 gün boyunca sağlık hizmeti alanlar , çocuk işçiler de oluşturmaktadır.

Kayıt dışı Sürecinde Kadın İşçiler:

Sosyal Güvenlik Anlamında Kadın Çalışanların Kayıt dışılığını Analiz ettiğimizde karşımıza aşağıdaki sonuçlar çıkıyor.

Ø  Eşi üzerinden sağlık yardımı alanlar,

Ø  Anne yada Baba üzerinden sağlık yardımı alanlar,

Ø  Dul aylığı alan kadınlar,

Ø  Yetim aylığı alan kız çocukları,

Ø  Ev içinde üretime katılma,

Ø  Kırsal kesimde tarlalarda çalışıp kayıt altına girmeme

Kayıt dışı Sürecinde Emekli İşçiler:



Genç emekliler kayıt dışılığı en çok tetikleyen unsurdur. Emekliler SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve Borsa/Banka Sandıklarından emekli aylığı aldıkları ve sağlık güvencesi olmaları nedeniyle sigortasız olarak çalışmayı kabul etmektedirler.

İşverenlerde yazının giriş bölümünde söylediğimiz gibi emeklilerin maliyeti az olduğu için tercih edilir. İş deneyimlerinden dolayı tercih edilirler.



Kayıt dışı Sürecinde Yabancı İşçiler:

Ülkemize vize sorunu olmadığı için Afrika , Balkan , Orta Doğu , Rusya Üzerinden yabancı ülkelerden kaçak göçmenler çalışmaya gelmektedir.Türkiye’yi tercih etmeleri Avrupa’ya geçiş aşamasında ülkemizde bir müddet kalarak para biriktiriyorlar.Ucuz işçilik anlamından prosedürlere uymadan bu kişiler çalıştırılıyorlar.

Kayıt dışı Sürecinde İşsizlik Ödeneği Alan İşçiler:

İşsizlik ödeneği 2002 yılından itibaren ülkemizde uygulamaya başladığından dolayı 6 ay 8ay 10 ay üzerinden verildiğinden bu sürelerde çalışanlar kayıt dışı olarak çalışmayı sürdürüyorlar.Bu işçiler sağlık hizmeti aldıkları için kayıt dışılığı da kabullenerek ucuz işçi olarak çalıştırılıyorlar.



Kayıt dışı Sürecinde Çocuk İşçiler:

Bu aslında ülkemizde çokça kullanılmasa da tarımsal sektörde , ara iş gücü anlamında çırak kavramında yetişme çağındaki çocuklar ucuz işgücü olarak kayıt dışı çalışan olarak görülmektedir.



Kayıt dışı Sürecinde Dul ve Yetim Aylığı Alan İşçiler:

Anne yada babası üzerinden yetim aylığı alanlar, yetim aylıkları kesilmemesi adına kayıt dışı çalışıyor.(Emekli Sandığı yetim kızı SSK ve Bağ-Kur Kapsamında çalışsa da yetim aylığı kesilmez.) Anlaşmalı boşanan yetim kız çocuklarının kayıt dışı kapsamında çalışmaktalar.



SGK Kadim Servisleri ile kayıt dışının üzerine hızla gitmektedir.SGK kurumsal sitesinde kayıt içinde çalışmanın yararlarını anlatan sunumlar,sigortalı işçi çalıştıran işverenlere sunulan teşvikler,denetimler sonucunda uygulanan İPC ile kayıt dışılık  caydırılmaya çalışılmaktadır.



ÖNERİMİZ



Kişisel düşüncem  bu işin eğitimden geçtiği ,sosyal boyutu ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin giderilmesi ,sigortalılık bilinci gibi kavramların geliştirilmesiyle, kayıt dışılık belli bir seviyenin altına inebilir.



Ø  İşveren prim maliyetlerini düşürme adına 5 puan işveren payı düşürülmeli

Ø  İşverenlere peşin ödeme yapması halinde %5 primden indirim,

Ø  Kayıt dışı çalışması olmayan işverenlerin denetimden muaf tutulması,rehberlik hizmeti verilmesi,

Ø  Teşvik uygulamalarının basit ve anlaşılır  düzenlemeler yapılmalıdır.

ü  1 yıl yasaklı teşvik uygulaması kaldırılmalı ,

ü  Bunun yerine kayıt dışılık da ,ilk ihlalde 3 katı oranında Tavan primden İPC,aynı yılda ikinci yakalamada 6 katı Tavan primden İPC,aynı yılda üçüncü yakalanmada 12 katı Tavan primden İPC ,

ü   1 yıl boyunca işveren payından indirim yapılan 5 puanın ½ alınmasına devam edilmesi..(Defter tutma hadlerine göre bu cezalar artırımlı uygulanabilir)



ÇALIŞANLARA OLUMSUZ ETKİSİ



İşçiler özellikle sigortasız çalışmanın ileride emekli olacakları hayatı erteledikleri gibi ,ölümleri halinde hak sahiplerini de yoksulluğa mahkum ettiklerini unutmamalıdır.(Gelir de dahil olmak üzere)



İŞVERENLERİN BU TABLOYA OLUMSUZ ETKİSİ VAR



İşverenlerde her kayıt dışı çalıştırdıkları işçi ile kamu maliyesini zarara uğratarak ,ülke gelirlerini zarara uğratır, sigortalı işçi çalıştırmaları halinde sadece çalışanlarını değil kendi işyerlerini de güvenceye aldıklarını unutmamalıdır.



Bu İşin Kısa ve Öz Özeti;



İşçi ve işveren birlikteliğiyle her daim kazanan taraf  ülke ekonomisi olacaktır.

Kaynak: http://alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=8718

EBÜLTEN

Benzer haberler eklendiğinde mail ile bilgilendirilmek için ebültenimize kaydolun.

Bu İçeriğe Tepki Verin

Facebook Yorumları