Yeni vergi incelemelerinde süre tahdidi uygulaması

MUHASEBE BÜRONUZA KAZANÇ SAĞLAYACAK TEKNOLOJİ YAZILIMLARI


Vergi incelemeleri ile ilgili  213 sayılı VUK’nun  140. ve izleyen maddelerinde önemli  düzenlemeler yapılmış bulunmaktadır.  Yasal  düzenlemelerden sonra 31.10.2011 tarihinde yayınlanan  yönetmeliğin 23. maddesinde bahsi  geçen kanun hükmü ile ilgili  açıklamalar  yapılmıştır. 

Vergi incelemeleri konusunda geçmişte yaşanan çeşitli tecrübelerden sonra Gelir İdaresi Başkanlığı yeni vergi incelemeleri ile ilgili  geçtiğimiz yılın son günü iki adet yönetmelik yayınlamıştır.[1]

4850 Muhasebe Bürosuna Para ve Zaman Kazandırıyoruz! > emukellef.com.tr (TIKLAYIN)

Her iki yönetmelik hükümleri açısından vergi incelemesinde uyulacak esaslar ve  vergi inceleme ve denetim planlarının hazırlanması, uygulanması ve neticelerinin izlenmesi yeni bir şekle oturtulmaya çalışılmaktadır. Bu arada yeri gelmişken vergi incelemesi sonuçlarını ortaya koyan raporlar vergi inceleme raporlarının düzenlenmesi, tutanaklarının hazırlanması ve diğer konular belirli bir  formata  sokulmaya çalışmaktadır.  Burada vergi incelemelerinde getirilen  yenilik  incelemede uyulacak  ilke ve süre bazında yapılan düzenlemelerdir.  Kanuni düzenleme gereği  vergi incelemelerinin 5 yıl içerisinde bitirilmesi esas alınmaktadır.[2] Ayrıca, inceleme elemanlarına da performans yönünden  belirli kriterler getirilmiş olmasıdır.  Böylece,  sonsuza kadar devam eden  incelemelerin  önüne geçilmesi  hedeflenmiştir. [3]

Yeni  vergi incelemelerinde incelemenin tamamlanması  ve bitirilmesi  konusunda süreler getirilmiştir. Buna göre,  VUK’nun “İncelemede Uyulacak Esaslar” başlıklı 140. maddesinin giriş  cümlesi: “Vergi incelemesi  yapanlar, yaptıkları  inceleme sırasında aşağıdaki esaslara uymaya mecburdurlar” şeklindedir. Aynı maddenin 6. fıkrasında da “İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması  halinde en fazla 1 yıl, sınırlı inceleme yapılması  halinde ise en fazla 6 ay içinde incelemeleri bitirmeleri esastır.  Bu süreler içinde incelemenin bitirilmemesi halinde ek süre talep edilebilir.  Bu  talep vergi incelemesine yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından  değerlendirilir ve 6 ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.[4]    

Muhasebe Ücretlerini Tahsil Etmekte Sorun Mu Yaşıyorsunuz? > muhasebepos.com (TIKLAYIN) 

12.7.2010 tarihinde kabul edilen  6009  sayılı  kanunla mükellef ve idare hukuku  alanında  iyileştirmeye yönelik  bir dizi yasal  düzenlemeler yapılmıştır.  Vergi incelemeleri ile ilgili yeni düzenlemeler ve bu alanda uygulanacak yöntem  ve esaslar 1.1.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.  Vergi incelemelerinde getirilen süre tahdidi hakkında   uyulacak  esaslar 6009  sayılı  yasa ile disipline edilmiştir.  Örneğin, bir mükellef  5 yıllık zamanaşımı içerisinde  herhangi bir zamanda vergi incelemesi için incelemeye davet  edilebilir.  Eski sisteme göre 5 yıllık  süre içerisinde incelemeye alınmış bir mükellefin incelemesi eğer bitirilememiş ise; inceleme süreci  takdir komisyonuna sevk  edilerek  süre uzatılmaktadır.  Takdir komisyonundan gelen  matrah  farkına göre ise, 6.7 veya 8. yıllarda bile tarhiyat önerilebilir.  Ancak, yeni düzenlemeye göre VUK’nun 140. maddesine göre vergi incelemesinin başladığı  tarihten  itibaren tam  vergi incelemelerinde 1 yıl  sınırlı  inceleme yapılması durumunda ise bunların da  6 ay  içerisinde sonuçlandırılması  zorunludur.  Bu süreler içerisinde vergi incelemesi bitirilememiş ise, ek en fazla 6 ay daha  süre uzatılabilir. 

Yargıya  intikal eden  bir konu  hakkında  5 yılı aşan  süre içerisinde bitirilememiş bir vergi incelemesi dolayısıyla   daha sonraki yıllarda  yapılan  cezalı tarhiyat, takdir komisyonuna sevk edilerek sonraki yıllarda yapılan  tarhiyat kaldırılmıştır.[5]              

213 sayılı VUK’nun 140. maddesine; 6009  sayılı yasanın  9. maddesi ile  ilave edilen  ve 1.1.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren hükme göre, incelemelerde uyulacak  esaslar düzenlenmiştir.  Ancak, uygulamanın  çok yeni olması  dolayısıyla istenilen  amaç henüz  gerçekleştirilmemektedir.  Örneğin, 2006  takvim yılı  ile ilgili  devam eden  bir vergi incelemesi 31.12.2011 tarihine kadar bitirilmemiş ise bu  inceleme takdir komisyonuna sevk edilmektedir. Bu aşamada inceleme elemanı  mükellefin defter ve belgelerini mükellefe iade etmesi zorunludur.  Çünkü, inceleme elemanın  2006 yılı  ile ilgili işi bitmiştir.  Sonuçta vergi incelemesi 2006 yılı için bitirilmiştir.   Cezalı tarhiyat,  daha sonra takdir komisyonu  tarafından  takdir edilerek  vergi ve ceza ihbarnameleri mükellefe  ilgili  vergi dairesi  tarafından  tebliğ edilecektir.   2007 yılı ile ilgili   herhangi bir vergi incelemesi  yapılıyor ise, bu  incelemenin  31.12.2012 tarihi sonuna kadar bitirilmesi  zorunludur.  Bitirilemeyen vergi incelemeleri  daha sonra takdir komisyonuna sevk edilmektedir.  Anayasa Mahkemesi de  213 sayılı  VUK’nun 114. maddesinde yer alan  hükmü iptal etmiştir.  Böylece,  Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince zamanaşımı  en fazla 1 yıl  uzatılabilmektedir.  Uygulamada vergi daireleri zamanaşımını  5 yıldan fazla  uzatamayacaklardır.  Böylece, zamanaşımı söz konusu  Anayasa Mahkemesi kararı  gereğince  komisyonda en fazla 1 yıl daha  beklemiş  olacaktır.[6]

Sonuç olarak,  213 sayılı VUK’nun  140. maddesi  hükmünde yapılan düzenlemeler doğrultusunda  tam ve kısmi vergi incelemelerinin  süresi  içerisinde bitirilmesi  gerekecektir. Bitirilmediği  takdirde vergi incelemesine yetkili olan  kurumların  bağlı olduğu  birim  tarafından  incelemenin bitirilmeme nedenleri  yazılı olarak nezdinde inceleme yapılan mükellefe bildirilecektir.   

----------------

[1] Bu yönetmeliklerden  ilki;  “vergi incelemelerinde uyulacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik” olup, bu yönetmelik 31/12/2010 tarih ve 27802 sayılı RG’de yayınlanmıştır. Bir diğer yönetmelik ise; “vergi inceleme ve denetim planının hazırlanması, uygulanması ve sonuçlarının izlenmesine  ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik” yine 31/12/2010 gün ve 27802 sayılı  RG’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.  

[2] ÖZYER M.Ali, Açıklama ve Örneklerle Vergi Usul Kanunu Uygulaması, E-Kitap, Güncelleştirilmiş ve Genişletilmiş 5. Baskı, Ekim 2011, s.168. 

[3] GÜNDÜZ Zeki,  “Vergi İncelemelerinde Süre Sınırının  Anlamı  Yok mu?”, 13.04.2011 günlü Dünya Gazetesi.

[4]  GÜNEŞ Şibli, Temel Vergi Rehberi ve Revizyon, Süryay Yayınları, 16.5.2011 İstanbul, s.833-849.

[5] İzmir 1. Vergi Mahkemesinin, 12.01.2012 gün ve E:2011/1084-K:2012/70 sayılı kararları. 

[6] Anayasa Mahkemesinin 15.10.2009 gün ve E:2006/124-K:2009/146 sayılı kararları.  Ve ayrıca bkz. RG:08.01.2010 gün ve 27456 sayı.

Kaynak: Av. Nazlı Gaye Alpaslan - https://www.hurses.com.tr


MUHASEBE BÜRONUZA KAZANÇ SAĞLAYACAK TEKNOLOJİ YAZILIMLARI

EBÜLTEN

Benzer haberler eklendiğinde mail ile bilgilendirilmek için ebültenimize kaydolun.

Bu İçeriğe Tepki Verin

Facebook Yorumları