Türkiye'nin İlk Muhasebe Portalı

Muhasebe büronuz ile ilgili önemli haberleri kaçırmamak için epostanızı yazın

Dernek Beyannamelerini SGK Mercek Altına Alır Mı?

0 535

Daha önce yazılan makalede (makale sonunda görebilirsiniz)  DERNEK SİGORTALILIĞINDA HANGİ TARİH DİKKATE ALINACAKTIR diye yazmıştık.

Dernekler her yıl Nisan sonuna kadar Dernek Beyannamesi verilir,sorulan sorulardan biri derneğinizde ücretli çalışanlar var mı? Varsa işaretleyiniz ve belirtiniz denir.

İşte bu beyanname de Dernek çalışanı ücretli olarak belirtmeniz halinde ,bu belgelerin SGK ile paylaşılması halinde Derneklerde SGK 4/a statüsünde işçi kayıt altına alması,ardından VUK göre de idari yaptırımlar gelirse şaşırmayın derim.

2013/11 sayılı Genelge de SGK NE DEMİŞTİ!

Derneklerde çalışanların sigortalılığı (Ek, 1.9.2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge)

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 56. maddesinde dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip topluluklar olarak tanımlanmıştır.

5253 sayılı Dernekler Kanunun 13. maddesi ile dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler aracılığıyla yürütülmekte dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilmekte ancak verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunmakta, yönetim ve denetim kurulu üyeleri dışındaki üyelere ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık ödenmemektedir. 26. madde ile de dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon, üyeleri için lokal açabilmekte ve bu tesisleri işletebilmektedirler.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda derneklerin kurduğu iktisadi işletmeler derneğe ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve sermaye şirketi ve kooperatifler dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmeler, dernek iktisadi işletmeleri olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, dernekler ya da derneklerin kurduğu iktisadi işletmelerde çalışma gönüllülük esasına dayandığından dernek yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile dernek üyeleri dernekte yaptıkları işler nedeniyle ücret alsalar dahi sigortalı sayılmayacaktır.

24/04/2019 TARİHLİ GENELGE BAKIN NE DİYOR!

HUZUR HAK ÖDEMESİNE SİGORTA YOK

Buna göre; dernek başkanları ile derneğin yönetim ve denetim kurullarına seçilenler, bu göreve seçimle geldiklerinden, aralarındaki hukuki ilişki vekalet akdine dayandığı için sigortalı sayılmayacaklardır.

Bu görevlerinden dolayı huzur hakkı veya sair bir ad altında ücret almaları akdin niteliğini değiştirmeyecektir.

HİZMET AKDİ KURULMASI HALİNDE 4/a BAŞLAYACAKTIR!

Ancak, dernek başkanları ile derneğin yönetim, denetim kurullarına seçilenler ve dernek üyeleri; bu görevleri haricinde, hizmet akdine tabi olarak, üçüncü şahısların yapabilecekleri işleri yapmaları karşılığında ücret ödenmesi şartıyla Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır.

Bu işler için karar defterine karar alınması gerekir.

Geriye dönük yapılan bildirimler ise cari usullere göre sonuçlandırılacaktır.

Burada Dernekler şayet bu işlemleri yapmışlarsa(Ücret vs Huzur Hakkı Hariç ödemişlerse),sigortalılık tescil edilmemişse,SGK müracaat ederek başta İşyeri Sicil Numarası,İşe Giriş Bildirgesi,Aylık Prim Hizmet Belgelerini vereceklerdir.Ayrıca VUK göre de Muhtasar Beyanname de gündeme gelecektir.

Örnek 1- Seracılar Derneğinin dernek tüzüğünde kuruluş amacının seracılık yapan üyelerine malzeme temin etmek olduğu belirlenmiştir. Derneğin Denetleme Kurulu üyesi olan (A), (B) ve (C) kişileri, derneğin hesaplarını kontrol etmek amacıyla çalışmaları üzerine bu kişilere dernek yönetimi tarafından huzur hakkı adı altında kişi başı 250 TL ödeme yapılmaktadır. Bu kişiler huzur hakkını  kanundan doğan görevlerini yerine getirdikleri için aldıklarından burada bir hizmet akdi oluşmamakta olup bunlar Kanunu 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır.

Örnek 2- Üçüncü bir kişinin yapacağı bir işin ücret karşılığında Örnek 1-’deki denetim kurulu üyelerine yaptırılması durumunda, bunlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacak, söz konusu işin ücret alınmaksızın yapılması durumunda ise sigortalı sayılmayacaklardır.

Örnek 3- Avcılar Derneğinin hizmet binasında faaliyet gösteren dernek lokalinde çaycı olarak çalışan (A), aynı zamanda o derneğin üyesidir. Bu kişi dernek yönetiminin kararı doğrultusunda, dernek lokalinin çay işleri ile ilgilenmekte ve karşılığında da ücret almaktadır. Söz konusu işin hizmet akdine tabi üçüncü şahısların yapabileceği bir iş olması ve bu iş karşılığında ücret alması nedeniyle (A) kişisi Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır.

SONUÇ:

Derneklerin hizmet akdi kurması,4857 sayılı İş Kanunu ayrıca 6098 sayılı Borçlar Kanunu da dikkate alınacaktır.Hizmet akdi ile çalışan dernek üyesi,aynı zamanda İş Mahkemelerinde dava açabilecek,arabulucuya gidebilecektir,Hizmet tespit davaları da gündeme gelecektir.

Dernekler fiili olmayan çalışmalarla da karşı karşıya gelinebilinir.

Bundan böyle Dernek Başkanları konuya hakim olma adına bu genelgeyi incelemeli,geriye dönük işlemler içinde SGK bilgi almaları gerekir.

Vedat İlki, alitezel.com.tr

 

DERNEK SİGORTALILIĞINDA HANGİ TARİH DİKKATE ALINACAKTIR

DERNEK SİGORTALILIĞINDA HANGİ TARİH DİKKATE ALINACAKTIR

2016/20 Sayılı Genelge ile birlikte 2013/11 sayılı Genelge de yeni düzenlemelere yer verildi.

2013/11 Sayılı Genelge oldukça önemli bir genelge olup aşağıdaki tarihlerde revize edilmiş fakat en son revize edilen hali ile ne yazık ki yayınlanmamıştır.

Özellikle SGK çalışanları ve meslek mensupları için önem arz etmektedir.

11/12/2014 Tarihli Değişiklik işlenmiş haliyle genelge şu anda yayınlanmıştır.

Bunun üzerinden;

03/07/2015 Tarihinde 2013/11 sayılı Genelge de değişikliğe gidilmiş.

01/09/2016 Tarihinde 2013/11 sayılı Genelge de son yapılan değişiklikle son haline ulaşma adına SGK revize çalışma beklenmektedir.

Bu genelge de belki de en ilgi çekici nokta ‘’Dernek Yönetim  ve Denetim Kurulu Üyelerinim Sigortalılığı yanında Dernek üyelerinin’’ sigortalılığı yer almaktadır.

5510 sayılı Kanunda Kimlerin Sigortalı Olmayacağı yazılmıştır.

Ezber bozan uygulama ile 01/09/2016 tarihinden itibaren geçerli olan 2013/11 sayılı Genelge deki yeni düzenlemeyle şu anda Derneklerde sigortalı olan Yönetim,Denetim ve Üyelerinin durumu belirsizliğini korur mu bunu bilemiyorum.

Eylül 2016 APHB artık 4/1-a statüsünden sigortalı göstermeyeceklerdir.

5510 sayılı Kanunun 6. maddesinde ‘’Dernekler için’’ Sigortalı sayılmaz ibaresi bulunmamaktadır.Bundan yola çıkacak olursak 5510 sayılı Kanunla Medeni Hukuku ve Dernekler Hukukunda ilgili kanunlar karşılaştırılır.(Özel ve Kamu Hukuku)

APHB ile Muhtasar birleştirilmesi halinde Dernek’ten Maaş,Huzur Hakkı gibi parasal ödeme alanlar sadece GV esas miktar esas alınacaktır.(Bunun için VUK uyulmalarına bakmak gerekir)

01/09/2016 tarihinden önce APHB Dernek’ten sigortalı olan Yönetim /Denetim Kurulu üyeleri ve  üyelerinin durumu ne olacaktır?

Bunun için de 5253 sayılı Kanunun 13’üncü Maddesinde gönüllük,yönetim,denetim ve üye esasına bakılacak yada yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler dikkate alınacaktır.

01/09/2016 öncesi Sigortalı olan Derneklerdeki Yönetim,Denetim yada üyelerinden SGK denetimi ile fark etmesi halinde  sigortalılıkları iptal olarak işçi ve işveren payları Hazineye mi kalacaktır bu konuda SGK açıklamasına ihtiyaç vardır.

Bu konuda açılacak davalarda İş mahkemelerinde öncelikle 5510/6’ıncı maddesiyle birlikte 5253/13’üncü maddesinin yanında Medeni Hukuk ele alınacaktır.

Bununla ilgili Genelge de açıklamaya yer verilmesi gerekir idi,kısaca uygulama açısından.

01/09/2016 Tarihinde yayınlanan Genelge de yeni düzenleme aşağıdaki gibidir.

 

 Derneklerde çalışanların sigortalılığı

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 56 ncı maddesinde dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip topluluklar olarak tanımlanmıştır.

5253 sayılı Dernekler Kanunun 13 üncü maddesi ile dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler aracılığıyla yürütülmekte dernek yönetim ve denetim kurullarının kamu görevlisi olmayan başkan ve üyelerine ücret verilebilmekte ancak verilecek ücret ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunmakta, yönetim ve denetim kurulu üyeleri dışındaki üyelere ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık ödenmemektedir. 26 ncı madde ile de dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt, pansiyon; üyeleri için lokal açabilmekte ve bu tesisleri işletebilmektedirler.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda derneklerin kurduğu iktisadi işletmeler derneğe ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve sermaye şirketi ve kooperatifler dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmeler, dernek iktisadi işletmeleri olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, dernekler ya da derneklerin kurduğu iktisadi işletmelerde çalışma gönüllülük esasına dayandığından dernek yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile dernek üyeleri dernekte yaptıkları işler nedeniyle ücret alsalar dahi sigortalı sayılmayacaktır. Dernek yönetim kurulu tarafından işe alınan ücretliler hakkında ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uygulanacaktır.

Özetlenirse;

‘’Dernekler ya da derneklerin kurduğu iktisadi işletmelerde çalışma gönüllülük esasına dayandığından;

a.)     Dernek yönetim ve denetim kurulu üyeleri ,

b.)     Dernek üyeleri

dernekte yaptıkları işler nedeniyle ücret alsalar dahi sigortalı sayılmayacaktır.

(Burada sadece Dernek tarafından üyesi olmayan işe alınan ücretliler 4/1-a işçi olacaklardır.)

Vedat İLKİ

(*)23/11/2004 Tarihinden itibaren 5253 sayılı Kanun yürürlükte olup ,bu durumda son 12 yıldır Derneklerde Yönetim,Denetim Kurulu  ve Üyelerin sigortalılığında sıkıntı olur mu?Bununda kararını SGK verecektir.

Vedat İlki, alitezel.com.tr